Stand Kaderbrief 2027
De gemeenteraad heeft op 7 juli 2026 de Kaderbrief 2027 vastgesteld. Het in de Kaderbrief 2027 opgenomen financiële meerjarenperspectief vormt het uitgangspunt voor de opstelling van de Programmabegroting 2027 - 2030. In de Kaderbrief 2027 was het begrotingsjaar 2030 voor de eerste keer opgenomen. Daarom was bij de startpositie vanuit de Programmabegroting 2026 - 2029 het saldo van de begrotingsjaren 2029 en 2030 gelijk. In deze begroting zijn alle budgetten van het begrotingsjaar 2030 geactualiseerd opgenomen.
Lucht in de lasten en baten
Ruimtes in budgetten, die in 2 of meer achtereenvolgende jaren aanwezig waren, zijn bijgesteld. Dit heeft geleid tot lagere begrote lasten en enkele hogere baten. Hiermee is een stap gezet naar meer realistisch begroten. In 2027 zijn er bij de lasten 27 budgetten naar beneden bijgesteld en 1 budget naar boven bijgesteld met een gemiddelde omvang van ongeveer € 75.000. Enkele absolute grote aanpassingen zijn te zien bij de lagere lasten van de pensioenen wethouders en de rente van de langlopende leningen (2027 en 2028). Aan de kant van de baten is gebleken dat het begrote bedrag van de OZB niet in lijn lag met de werkelijke inkomsten.
Coalitieakkoord
De ambities uit het coalitie-akkoord zijn in deze begroting verwerkt. De weergegeven lasten van de ambities in deze begroting wijken in 2029 en 2030 af van die in coalitieakkoord omdat de kapitaallasten van de herinrichting van de Hazeslinger en het geluidsscherm Sweserengseweg in de begroting onder de rubriek kapitaallasten zijn opgenomen. De nieuwe ambities worden gedekt uit beschikbare financiële ruimte. De ombuigingen die in het coalitie-akkoord zijn gepresenteerd, zijn opgenomen in deze begroting.
Meicirculaire 2026
Bij de behandeling van de Kaderbrief 2027 bent u geïnformeerd over de hoofdlijnen van de uitkomsten van de meicirculaire 2026. De ontvangen incidentele middelen van € 2,2 miljoen in 2027 voor de decentralisatie-uitkering Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) merken we aan als structurele baten. Dit is in overeenstemming met het Gemeenschappelijke toezichtskader voor de begroting 2027. Daarom zijn op het taakveld 7.4 Milieu de uitgaven voor CDOKE vanaf 2028 ook structureel opgenomen.
Beleidsontwikkelingen
De afvalstoffenheffing is momenteel niet kostendekkend. Dit komt door stijgende verwerkingskosten voor (rest)afval, onder meer als gevolg van de landelijke afvalstoffenbelasting (WBM) en de CO2-heffing, en door investeringen in onder andere De Splitsing en ondergrondse containers. Dit leidt tot een stijging van de heffing in 2027. Om de stijging van de afvalstoffenheffing in 2027 te dempen, wordt € 400.000 uit de voorziening in 2027 ingezet. In de begroting leiden de -door de BBV voorgeschreven- toe te rekenen kosten aan de afvalstoffen technisch gezien tot een positief resultaat. Deze toe te rekenen kosten zijn opgenomen onder bijvoorbeeld de personeelskosten en kapitaallasten. Vanaf 2027 zijn deze toerekeningen preciezer dan in 2026, zodat deze rekentechnisch een positief effect hebben op het begrotingssaldo. Dit is in 2028 en verder ook zichtbaar. Verdere stijging ontstaan door hogere kapitaallasten die in de begroting worden verwerkt onder de rubriek kapitaallasten. Bij riolering is hetzelfde effect aan de orde.
De eenmalige WMO-middelen uit de meicirculaire blijken niet nodig te zijn, omdat de inwerktreding van de wettelijke aanpassing is voorzien per 1 januari 2028 in plaats van 1 januari 2027.
De rentelasten vallen in 2027 lager uit doordat afgeronde investeringen in 2026 lager zullen zijn dan het investeringsplafond van € 61 Mln. Doordat het investeringsvolume boven het plafond gaat uitstijgen, nemen de rentelasten in verdere jaren toe. Voor de begroting 2027-2030 is er weer een stap gezet in het realistischer maken van de investeringsplanning. In deze planning zijn ook de investeringsuitgaven voor het herstel van de beschoeiing en herinrichting van het Zandpad opgenomen. De kapitaallasten worden berekend o.b.v. de investeringsplanning. Vanaf de begroting 2027 mag onder randvoorwaarden en uniforme rekenregels een meerjarige stelpost worden opgenomen. De Provincie Utrecht is akkoord met de omvang van deze stelpost voor de begroting 2027. Eén van de randvoorwaarden is dat uit het verleden blijkt dat de gerealiseerde kapitaallasten lager zijn dan de begrote kapitaallasten. Jaarlijks zal deze post worden beoordeeld.
Bijstelling (autonome ontwikkeling) en correcties
Op basis van de ontvangen begrotingen 2027 van gemeenschappelijke regelingen is onze bijdrage 2027 opgenomen in onze begroting. De mutaties in onze bijdragen die voortvloeien uit loon- en prijsontwikkelingen verrekenen wij met de hiervoor aanwezige stelposten. Zie voor een nadere toelichting op de bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen de paragraaf Verbonden partijen in deze begroting.
De werkelijke loonindexatie pakt lager uit dan opgenomen in de Kaderbrief, zodat dit in de begroting tot een voordeel leidt. Een ombuiging in het coalitie-akkoord was al opgenomen in lucht in de lasten, zodat deze gecorrigeerd is. De extra middelen van CDOKE worden voor het grootste deel ingezet voor duurzaamheid. Een klein deel van € 327.000 wordt ingezet als dekking van de overheadkosten en voor een gedeeltelijke dekking van het project 'versnellen integraal huisvestingsplan'.
Gezien de renteontwikkelingen is er een stelpost voor verwachte rentestijging opgenomen. Verder zijn er tenslotte nog enkele correcties opgenomen. Zo zijn de lasten van afval hoger gebleken, is een ten onrechte verwerkte prijsindexatie op SPUK Oekraïne gecorrigeerd, is een dotatie aan een (oude) reserve onderhuisvesting complex MRS komen te vervallen en is de door te belasten concernoverhead gecorrigeerd als gevolg van een indexeringsverschil
Het positief resultaat wordt toegevoegd aan de algemene reserve. In de afgelopen berap 2026 is een prognose afgegeven dat de algemene reserve wordt verlaagd met € 730.000. De solvabiliteit staat onder druk en kan met de toevoeging van het positieve resultaat van € 427.000 licht herstellen. Hiermee wordt een stap gezet naar de verbetering van de financiële positie.
