Programma 4. Sociaal

We investeren in algemene voorzieningen, ontmoeting en preventie, zodat de eigen kracht van inwoners en hun omgeving sterker wordt. Daarbij hebben we extra aandacht voor de inzet en ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers. Zo zorgen we ervoor dat inwoners zelf of met ondersteuning vanuit hun omgeving verder kunnen.

Wanneer dat niet voldoende is, zorgen we voor passende ondersteuning. We bieden duidelijkheid over welke hulpvragen passen bij het gewone leven, wanneer algemene voorzieningen of het eigen netwerk passend is en wanneer ondersteuning vanuit de Jeugdwet of de Wmo aan de orde is. Inwoners die ondersteuning nodig hebben ontvangen deze op tijd, zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig.

Dit vraagt om intensieve samenwerking met gezondheidspartners, eerstelijnszorg, welzijn en gemeente. In dit netwerk ontwikkelen we alternatieven voor specialistische zorg. Dit doen we door steeds te testen, leren en verbeteren.

Met ingang van 1 januari 2027 richten we het sociaal domein anders in. De gemeente organiseert zelf de toegang tot maatwerkvoorzieningen, terwijl de specialistische jeugdhulp en Wmo-voorzieningen regionaal worden ingekocht. We bieden ondersteuning zoveel mogelijk vanuit het voorveld. Daarmee sluiten we aan bij de landelijke beweging naar een sterke, integrale toegang en lokale teams, waarin professionals vanuit verschillende vakgebieden samenwerken en inwoners sneller de juiste ondersteuning ontvangen.

Vanaf 2027 werken we daarnaast regionaal samen binnen de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Utrecht-West (GR SDUW). Hierin organiseren we onder meer het beleid, de inkoop en het contractmanagement voor maatwerkvoorzieningen binnen de Jeugdwet en de Wmo. Ook de regionale en bovenregionale samenwerking voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen en voor de hoog specialistische jeugdhulp en Jeugdbescherming en Veilig Thuis wordt onderdeel van de taken van de GR SDUW.

Zo bouwen we aan een sociaal domein waarin de basis voor inwoners wordt versterkt.  Specialistische ondersteuning blijft beschikbaar voor wie deze nodig heeft. Zo zorgen we ervoor dat zorg en ondersteuning ook op de lange termijn toegankelijk, kwalitatief goed en financieel houdbaar blijven.

Door deze ingrijpende veranderingen van het zorglandschap voor jeugdhulp en Wmo-begeleiding worden de beschikbare budgetten voor zorg opnieuw verdeeld. Gezien de omvang van de veranderingen en de onzekerheden die daarmee gepaard gaan, is het op dit moment niet mogelijk om de financiële ontwikkeling nauwkeurig te voorspellen. We hebben daarom een zo realistisch mogelijke inschatting gemaakt op basis van de beschikbare informatie en de huidige inzichten. Daarbij geldt dat de door de gemeenteraad beschikbaar gestelde budgetten kaderstellend zijn met uitzondering van het maatwerk gelet op het feit dat dit een openeinderegeling betreft. De instroom monitoren we en gebruiken we om de raming de komende jaren verder te preciseren.

Na de start van de nieuwe werkwijze zullen we de ontwikkeling van de zorgvraag, de zorguitgaven en de effecten van de nieuwe inrichting nauwlettend monitoren. Waar nodig zullen we op basis van de uitkomsten bijsturen. Op deze manier willen we grip houden op de ontwikkeling van de maatwerkkosten en tegelijkertijd de continuïteit en beschikbaarheid van passende ondersteuning voor inwoners waarborgen.  Een belangrijk uitgangspunt hierbij is het versterken van lichte en laagdrempelige ondersteuning en collectieve voorzieningen. We zien dit als een belangrijke sleutel om inwoners zo vroeg mogelijk passende ondersteuning te bieden en daarmee, waar mogelijk, de inzet van maatwerkvoorzieningen en de bijbehorende kosten te beperken.

We versterken de bestaanszekerheid door inkomensondersteuning, schuldhulpverlening, participatie en preventie in samenhang te organiseren. We hebben daarbij aandacht voor inwoners die financieel kwetsbaar zijn, waaronder huishoudens met een laag inkomen en werkende inwoners die ondanks werk moeite hebben om rond te komen.

We zetten in op toegankelijke en laagdrempelige ondersteuning, waarbij vroegsignalering, preventie en vindbaarheid centraal staan. Hierdoor kunnen financiële problemen eerder worden herkend en inwoners sneller worden ondersteund richting financiële stabiliteit.

Werk en participatie zijn belangrijke routes naar meedoen in de samenleving en het vergroten van financiële zelfstandigheid. Voor inwoners voor wie betaald werk (nog) niet mogelijk is, bieden we mogelijkheden om zich te ontwikkelen, mee te doen en een bijdrage te leveren aan de samenleving. Samen met maatschappelijke partners zorgen we voor een samenhangend ondersteuningsaanbod, zodat inwoners naar vermogen kunnen deelnemen.

We versterken de mogelijkheden van inwoners om zich te ontwikkelen richting werk, participatie en maatschappelijke deelname. We bieden intensievere begeleiding en praktijkgerichte ontwikkeling. Ook werken we samen met werkgevers, uitvoeringspartners en partners binnen de arbeidsmarktregio. Zo maken we passende routes voor inwoners met verschillende mogelijkheden en ondersteuningsbehoeften. Daarbij sluiten we aan bij regionale ontwikkelingen en benutten we gezamenlijke kansen om inwoners duurzaam naar werk en participatie te begeleiden.